Prawidłowe rozliczenie kryptowalut w PIT-38 wymaga solidnej dokumentacji. Bez niej nie tylko narażasz się na problemy z urzędem skarbowym, ale także możesz przepłacić podatek. Oto kompletna checklista dokumentów, które musisz zebrać.
1. Historia transakcji z giełd scentralizowanych
Co pobrać z każdej giełdy:
- Pełna historia transakcji (Trade History) w formacie CSV/Excel
- Historia wpłat i wypłat kryptowalut (Deposit/Withdrawal History)
- Historia wpłat i wypłat walut fiat (Fiat History)
- Historia prowizji i opłat (Fee History)
- Snapshot sald na koniec roku (Account Statement)
Główne giełdy i gdzie znaleźć dane:
Binance:
- Wallet → Transaction History → Export
- Orders → Trade History → Export
- Fiat and Spot → Transaction History
Coinbase:
- Settings → Privacy and Data → Download your data
- Portfolio → Transactions → Download
Kraken:
- History → Export → Select date range
- Ledgers → Export
BitBay (Zonda):
- Historia → Historia transakcji → Eksportuj
- Portfel → Historia wpłat/wypłat
2. Dane z portfeli blockchain (non-custodial)
Jeśli używasz własnych portfeli:
- Lista wszystkich adresów portfeli, których jesteś właścicielem
- Historia transakcji on-chain (pobrana z blockchain explorers)
- Snapshoty sald na kluczowe daty (szczególnie koniec roku)
- Dokumentacja transferów między własnymi portfelami
Gdzie pobrać historię transakcji:
- Bitcoin: blockchain.com/explorer, blockchair.com
- Ethereum: etherscan.io
- BSC: bscscan.com
- Polygon: polygonscan.com
Tip: Większość explorerów pozwala eksportować historię transakcji do CSV po zarejestrowaniu darmowego konta.
3. Dokumenty bankowe
Potwierdzenia transakcji fiat:
- Przelewy na giełdy kryptowalut (wpłaty PLN/EUR)
- Przelewy z giełd na konto bankowe (wypłaty do fiat)
- Wyciągi bankowe za cały rok podatkowy
- Potwierdzenia przelewów SEPA/SWIFT (jeśli dotyczy)
Dlaczego to ważne:
- Potwierdzają rzeczywiste wydatki na zakup kryptowalut
- Dokumentują wypłaty, które bank może zweryfikować
- Są kluczowe przy pytaniach o pochodzenie środków (AML)
4. Dokumentacja dodatkowych dochodów
Jeśli uczestniczysz w DeFi, staking, itp.:
Staking rewards:
- Historia nagród ze staking (daty i kwoty)
- Wartość rynkowa tokenów w dniu otrzymania
- Potwierdzenia z platform (np. Lido, Rocket Pool)
Airdrops:
- Lista otrzymanych airdropów (token, data, ilość)
- Cena tokena w dniu otrzymania
- TX hash transakcji airdrop
DeFi (Yield Farming, Liquidity Mining):
- Historia interakcji ze smart kontraktami
- Potwierdzenia dostarczenia płynności
- Historia nagród/odsetek
- Transakcje swap na DEX (Uniswap, PancakeSwap)
NFT:
- Historia kupna NFT (cena w ETH/BNB + wartość w PLN)
- Historia sprzedaży NFT
- Koszty minting (gas fees)
- Otrzymane royalties (jeśli jesteś twórcą)
5. Dokumentacja kosztów
Wszystkie koszty można odliczyć od dochodu:
- Prowizje transakcyjne (trading fees)
- Opłaty za wypłaty i wpłaty (withdrawal/deposit fees)
- Gas fees (opłaty sieciowe Ethereum, BSC, itp.)
- Opłaty za wymianę walut (spread)
- Koszty sprzętu do miningu (jeśli mining)
- Rachunki za energię elektryczną (jeśli mining)
Jeśli zarobiłeś 100 000 PLN na kryptowalutach, a poniosłeś 5 000 PLN kosztów (prowizje, gas fees):
• Bez dokumentacji kosztów: podatek = 100 000 × 19% = 19 000 PLN
• Z dokumentacją kosztów: podatek = 95 000 × 19% = 18 050 PLN
Oszczędność: 950 PLN
6. Przechowywanie i organizacja dokumentów
Jak długo przechowywać?
Minimum 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku.
Przykład: dokumenty za 2024 rok (rozliczenie do 30.04.2025) przechowujesz do końca 2030 roku.
Jak organizować?
Zalecana struktura folderów:
- Rok_2024/
- Giełdy/
- Binance_historia_2024.csv
- Coinbase_transactions_2024.csv
- BitBay_historia_2024.xlsx
- Portfele/
- ETH_address_0x123_history.csv
- BTC_address_bc1q_history.csv
- Bank/
- wyciag_01-2024.pdf
- wplaty_na_gieldy.pdf
- wyplaty_z_gield.pdf
- Dodatkowe/
- staking_rewards.xlsx
- airdrops_2024.xlsx
- NFT_transactions.xlsx
- Rozliczenie/
- PIT-38_2024.pdf
- raport_podatkowy.pdf
- potwierdzenie_wyslania.pdf
- Giełdy/
Przechowuj kopie w co najmniej 3 miejscach:
- Komputer/laptop (folder lokalny)
- Dysk zewnętrzny lub pendrive
- Chmura (Google Drive, Dropbox, iCloud) - najlepiej zaszyfrowana
7. Najczęstsze błędy w dokumentacji
- Pobieranie danych tylko raz w roku - giełdy usuwają starą historię!
- Brak dokumentacji transferów własnych - urząd może potraktować je jako sprzedaż
- Nieprzechowywanie potwierdzeń bankowych - brak dowodu na wydatki
- Ignorowanie kosztów - przepłacasz podatek
- Brak segregacji lat podatkowych - chaos przy rozliczeniu
- Usuwanie e-maili z giełd - często zawierają ważne potwierdzenia
Podsumowanie - Ultima Checklist
- Pobrałem pełną historię transakcji ze wszystkich giełd (CSV/Excel)
- Mam zapisaną historię wpłat i wypłat fiat z giełd
- Zachowałem wyciągi bankowe potwierdzające przelewy
- Zrobiłem export transakcji z portfeli blockchain (jeśli używam)
- Udokumentowałem wszystkie nagrody (staking, airdrops, DeFi)
- Zebrałem dowody kosztów (prowizje, gas fees)
- Zorganizowałem dokumenty w logiczną strukturę folderów
- Zrobiłem backup w co najmniej 3 miejscach
- Mam plan regularnego pobierania danych (co miesiąc/kwartał)
Masz setki transakcji i nie wiesz od czego zacząć? Zbieranie dokumentacji zajmuje Ci całe dni?
Pomożemy Ci: Podpowiemy dokładnie jakie dokumenty potrzebujesz, pomoże w ich organizacji i przygotujemy kompletny raport PIT-38 z pełną dokumentacją.
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Regularne archiwizowanie dokumentów to najlepsza inwestycja w spokojne rozliczenie podatkowe.