Od 2026 roku giełdy kryptowalut będą automatycznie raportować transakcje do urzędów skarbowych w ramach nowych międzynarodowych standardów CARF i DAC8. To największa zmiana w regulacjach kryptowalutowych od wprowadzenia podatku PIT-38. Oto co musisz wiedzieć.
Co to jest CARF?
CARF (Crypto-Asset Reporting Framework) to międzynarodowy standard raportowania transakcji kryptowalutowych opracowany przez OECD. Jest to odpowiednik CRS (Common Reporting Standard), który od lat działa dla tradycyjnych rachunków bankowych.
CARF wprowadza automatyczną wymianę informacji między krajami o transakcjach kryptowalutowych ich rezydentów podatkowych.
Główne cele CARF:
- Zwiększenie transparentności rynku kryptowalut
- Przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania
- Ujednolicenie standardów raportowania na poziomie międzynarodowym
- Ułatwienie administracji podatkowej w kontroli dochodów z kryptowalut
Co to jest DAC8?
DAC8 (Directive on Administrative Cooperation - 8th Amendment) to dyrektywa Unii Europejskiej implementująca CARF w państwach członkowskich.
DAC8 została przyjęta przez Radę UE i państwa członkowskie mają obowiązek wdrożyć ją do swojego prawa krajowego do końca 2025 roku, z pierwszym raportowaniem w 2026 roku za dane z 2025 roku.
Przyjęcie dyrektywy DAC8 przez Radę UE
Implementacja DAC8 do polskiego prawa (ustawa AML i przepisy podatkowe)
Giełdy rozpoczynają zbieranie danych o transakcjach użytkowników
Pierwsze raportowanie - giełdy raportują dane za 2026 do urzędów skarbowych
Automatyczna wymiana informacji między krajami UE i partnerami OECD
Kogo dotyczy CARF/DAC8?
Podmioty raportujące:
- Scentralizowane giełdy kryptowalut (Binance, Coinbase, Kraken, BitBay itp.)
- Brokery kryptowalutowi
- Niektóre platformy DeFi (jeśli mają element centralizacji)
- Dostawcy portfeli custodial (przechowujących klucze za użytkowników)
- Podmioty świadczące usługi wymiany krypto-fiat
Użytkownicy podlegający raportowaniu:
- Wszyscy użytkownicy platform raportujących
- Zarówno osoby fizyczne jak i prawne
- Rezydenci podatkowi Polski i innych krajów uczestniczących w CARF
Jakie informacje będą raportowane?
Giełdy będą musiały raportować następujące dane o swoich użytkownikach:
Dane identyfikacyjne:
- Imię i nazwisko (lub nazwa firmy)
- Adres zamieszkania/siedziby
- Data urodzenia / rejestracji
- Kraj rezydencji podatkowej
- NIP / TIN (Tax Identification Number)
Dane transakcyjne:
- Rodzaj i liczba transakcji w danym roku podatkowym
- Całkowita wartość transakcji (kupno, sprzedaż, wymiana)
- Wypłaty do waluty fiat
- Salda kryptowalut na początku i końcu roku
- Otrzymane odsetki, rewards, airdrops
Porównanie: Przed i po CARF/DAC8
| Aspekt | Przed CARF/DAC8 (do 2025) | Po CARF/DAC8 (od 2026) |
|---|---|---|
| Raportowanie | Użytkownik sam rozlicza się w PIT-38 | Giełda automatycznie raportuje do US |
| Wiedza US | US wie tylko co sam zgłosisz | US ma pełne dane z giełd |
| Kontrola | Trudna bez dodatkowych danych | Łatwa weryfikacja z raportami giełd |
| Międzynarodowe | Brak wymiany informacji | Automatyczna wymiana między krajami |
| Anonimowość | Względnie wysoka (jeśli nie wypłacasz) | Brak - pełna transparentność |
Co to oznacza dla inwestorów kryptowalut?
1. Koniec "szarej strefy"
Nie będzie już możliwości uniknięcia podatku przez nieraportowanie transakcji. Urząd skarbowy będzie miał automatyczny dostęp do informacji o Twoich transakcjach na giełdach.
2. Weryfikacja zgłoszeń PIT-38
KAS będzie mogła łatwo zweryfikować czy Twoje zeznanie PIT-38 jest zgodne z danymi raportowanymi przez giełdy. Rozbieżności będą natychmiast widoczne.
3. Międzynarodowa wymiana informacji
Jeśli jesteś rezydentem podatkowym Polski, ale handlujesz na zagranicznej giełdzie (np. amerykańskiej czy azjatyckiej), polski urząd skarbowy i tak otrzyma informacje o Twoich transakcjach w ramach automatycznej wymiany informacji.
4. Trudniejsze "ukrywanie" się za obcokrajowcami
Schemat polegający na rejestrowaniu kont na giełdach na obcokrajowców przestanie działać, bo giełdy będą raportować rzeczywistych beneficjentów (beneficial owners).
Jak się przygotować na CARF/DAC8?
1. Rozlicz się za poprzednie lata
Jeśli nie rozliczyłeś kryptowalut w latach 2020-2024, zrób to teraz w ramach czynnego żalu:
- Złóż korekty PIT-38 za poprzednie lata
- Zapłać zaległy podatek z odsetkami
- Unikniesz poważnych konsekwencji prawnych i wysokich kar
2. Uporządkuj dokumentację
Zbierz i zorganizuj wszystkie dokumenty dotyczące transakcji kryptowalutowych:
- Historie transakcji ze wszystkich giełd (pobierz teraz, bo mogą nie być dostępne za kilka lat)
- Wyciągi bankowe potwierdzające wpłaty/wypłaty
- Historie portfeli blockchain
- Dokumentacja DeFi, staking, NFT
3. Rozważ profesjonalne rozliczenie
Im bardziej skomplikowana Twoja sytuacja, tym ważniejsze jest profesjonalne rozliczenie:
- Wiele giełd i portfeli
- DeFi, yield farming, staking
- NFT
- Duże kwoty (powyżej 100 000 PLN obrotu)
- Transakcje międzynarodowe
Przygotowujemy kompleksowe rozliczenia z pełną dokumentacją zgodną z wymogami CARF/DAC8:
- Analiza wszystkich transakcji z giełd i portfeli
- Raport zgodny ze standardami raportowania CARF
- Dokumentacja do wykorzystania w przypadku kontroli KAS
- Korekty za poprzednie lata (czynny żal)
- 5-letnie przechowywanie dokumentacji
- Wsparcie w przypadku pytań ze strony urzędu
4. Zaktualizuj dane na giełdach
Upewnij się, że dane KYC na wszystkich giełdach są aktualne i poprawne:
- Prawidłowy adres zamieszkania
- Aktualny numer telefonu i email
- Poprawny NIP (jeśli prowadzimy działalność)
- Weryfikacja kraju rezydencji podatkowej
5. Rozważ strategię na przyszłość
W świetle nowych regulacji warto przemyśleć strategię inwestycyjną:
- Czy kontynuujesz aktywny trading? (większe obciążenie administracyjne)
- Czy przejdziesz na strategię długoterminową? (mniej transakcji = mniej podatków)
- Czy warto założyć działalność gospodarczą? (dla bardzo aktywnych traderów)
Co z DeFi i portfelami prywatnymi?
Dobre wiadomości: Zdecentralizowane protokoły DeFi i portfele non-custodial (gdzie sam przechowujesz klucze prywatne) nie są objęte CARF/DAC8.
Oznacza to, że transakcje wykonywane bezpośrednio na blockchain (np. przez MetaMask, Ledger) nie będą automatycznie raportowane.
Ale uwaga:
- Obowiązek samodzielnego rozliczenia w PIT-38 nadal istnieje
- Wszystkie transakcje są zapisane na blockchain i mogą być zweryfikowane
- Wypłata z DeFi do giełdy (a potem do banku) będzie raportowana
- W przyszłości regulacje mogą objąć również DeFi
FAQ - Najczęstsze pytania o CARF/DAC8
Czy CARF dotyczy również transakcji sprzed 2026?
Bezpośrednio nie - giełdy będą raportować tylko transakcje od 2026 roku. Jednak KAS może wykorzystać te dane do weryfikacji wcześniejszych rozliczeń i zadać pytania o poprzednie lata.
Czy mogę uniknąć raportowania używając zagranicznych giełd?
Nie. CARF to międzynarodowy standard - większość dużych giełd (niezależnie od lokalizacji) będzie raportować, a dane będą wymieniane między krajami.
Co jeśli mam transakcje poniżej 50 000 EUR?
Formalnie giełda nie musi raportować, ale nadal masz obowiązek sam się rozliczyć w PIT-38. Niektóre kraje mogą też wprowadzić niższy próg lub obowiązek raportowania wszystkich transakcji.
Czy giełda będzie raportować mój zysk czy tylko obrót?
Giełda raportuje całkowitą wartość transakcji (obrót), salda kryptowalut i otrzymane nagrody. Obliczenie rzeczywistego zysku i podatku nadal należy do podatnika (lub księgowego).
Podsumowanie
- CARF/DAC8 to największa zmiana w regulacjach kryptowalut w Polsce
- Od 2026 roku giełdy będą automatycznie raportować transakcje do urzędów skarbowych
- Era "szarej strefy" w kryptowalutach dobiega końca
- Jeśli nie rozliczyłeś wcześniejszych lat, zrób to teraz zanim wejdzie CARF
- Profesjonalne rozliczenie stanie się jeszcze ważniejsze
- DeFi i portfele prywatne (non-custodial) nie są objęte raportowaniem
- Wymiana informacji będzie międzynarodowa - nie uciekniesz za granicę
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady podatkowej. Informacje o CARF/DAC8 oparte na dostępnych danych publicznych OECD i dokumentach UE (stan na styczeń 2025). Szczegóły implementacji w Polsce mogą ulec zmianie.